Czy nieodpłatne przekazanie towarów podlega VAT?

Podatnik, który prowadzi działalność gospodarczą, wielokrotnie, oprócz nieodpłatnego przekazywania towarów swoim kontrahentom w celach reklamowych, dokonuje również takiego przekazania na rzecz członków swoich rodzin lub innych podmiotów. Czy takie przekazanie powinno być opodatkowane VAT?

Według przepisów ustawy, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów, odpłatne świadczenie usług odbywające się na terytorium kraju. „Dostawa towarów”, to przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Kiedy „dostawa” nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT?

Nie stanowi takiej czynności, gdy:

• dostawa dokonywana jest przez podmioty, które nie są podatnikami VAT,
• dostawa dokonywana jest przez podmioty będące podatnikami VAT, ale niedziałające jako podatnicy w odniesieniu do tej konkretnie czynności.

Dla oceny, czy podmiot działa jako podatnik VAT, czy też nie, potrzebna jest każdorazowo ocena okoliczności faktycznych danej sprawy.

Na podstawie przepisów ustawy o VAT (art. 7 ust.2), za nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa uznaje się przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste (podatnika, pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy) oraz wszelkiego rodzaju darowizny. Do powyższego musi zostać spełniony warunek przysługiwania z tego tytułu w całości lub w części prawa do odliczenia VAT z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Zatem, za nieodpłatne przekazanie towarów, które również rozumiane jest jako darowizna, uznaje się  odpłatną dostawę towarów, wówczas gdy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT w związku z ich nabyciem lub wytworzeniem. Jeżeli, podatnik nie korzystał z takiego prawa – to nieodpłatne przekazanie towarów nie podlega opodatkowaniu VAT.

Biorąc pod uwagę Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 12 czerwca 2013 roku, należy zwrócić uwagę, że organ podatkowy rozróżnił tutaj czynność przekazania, od czynności zużycia towarów. Opodatkowaniu VAT podlega przekazanie towarów lub ich zużycie na cele osobiste, ściśle wymienionych osób.

Podsumowując interpretację, opodatkowaniu VAT podlega wszelkie przekazanie towarów, jednak zużycie tylko na rzecz podmiotów, które wymienione zostały w punkcie 1 przepisu (np. podatniku lub jego pracowników).

Ustawa o VAT, nie reguluje również pojęcia „cele osobiste”. Na podstawie ww. interpretacji, wiadomo jest, iż „celami osobistymi” są, te których realizacja nie jest związana ze stosunkiem pracy  – czyli dotyczą potrzeb, których zaspokojenie wynika z dobrej woli pracodawcy. A pod pojęciem „potrzeb pracowniczych” należy rozumieć spełnienie takich potrzeb, które nie wynikają z autonomii woli stron, ale co do których zaspokojenia pracodawca jest zobowiązany na podstawie przepisów prawa.

Ustawa o VAT (art. 7 ust 3) wyłącza również z obowiązku opodatkowania VAT nieodpłatne przekazanie prezentów o małej wartości. Pod pojęciem „prezentów o małej wartości”, należy rozumieć przekazane przez podatnika jednej osobie towarów, których łączna wartość w roku podatkowym nie przekracza 100 złotych, wówczas gdy podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób. Natomiast, gdy nie prowadzi takiej ewidencji – to jednostkowa cena nabycia takiego towaru, a gdy nie ma ceny nabycia, to jednostkowy koszt wytworzenia określone w momencie przekazania towaru, nie może przekraczać wartości 10 złotych.

Nie podlega opodatkowaniu przekazanie prezentów o małej wartości, gdy następuje ono na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika.

Biorąc pod uwagę Interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 marca 2015 roku, należy zwrócić uwagę na fakt, iż wielokrotnie towary w ramach jednorazowych, nieodpłatnych przekazań wydawane są w większych ilościach, których łączna cena nabycia przekracza 10 zł netto (wielokrotnie 100 zł). Ten fakt  pozostaje bez znaczenia, gdyż cenę nabycia (również koszt wytworzenia) powinno się ustalać w odniesieniu do pojedynczej sztuki przekazanego towaru. Warunkiem, który musi zostać spełniony, aby wydawane towary mogły być zaliczane do prezentów o małej wartości, jest jednostkowa cena nabycia lub jednostkowy koszt wytworzenia przekazywanych towarów, który zostaje określony w momencie przekazania na kwotę nieprzekraczajacą 10 zł netto. Dyrektor w powyższej interpretacji zwrócił również uwagę na fakt, iż limit 10 złotych dotyczy pojedynczych sztuk, nie zaś łącznej sumy cen nabycia poszczególnych towarów przekazanych jednorazowo kontrahentowi.

Z powyższego wynika, że jeżeli przekazane prezenty spełniają warunki definicji „prezentów o małej wartości”, to podatnik, który je przekazuje nie jest zobowiązany do wykazywania VAT należnego od tego przekazania, nawet wówczas, gdy przysługiwało mu prawo do odliczenia VAT przy ich nabyciu.

Również przekazanie próbek towarów nie jest opodatkowane VAT, nawet wówczas, gdy przy ich nabyciu przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia VAT i nawet wówczas, gdy przekazanie  ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. „Próbka” niekoniecznie musi oznaczać niewielką ilość towaru. Ważnym jest spełnienie warunku oznaczenia towaru jako próbka i jego wręczenie dla celów promocyjnych.

Przepisy prawa nie nakładają na podatnikach, żadnych formalnych obowiązków w zakresie dokumentowania fakturami nieodpłatnego przekazywania towarów opodatkowanych na podstawie art. 7 ust.2 ustawy o VAT.

Według treści indywidualnej interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 9 czerwca 2014 roku, czynność nieodpłatnego przekazania przez podatnika towarów handlowych członkowi rodziny, przy nabyciu których przysługiwało mu prawo do odliczenia, nie powinna być udokumentowana przez wystawienie faktury.

Autor: Biuro rachunkowe we Wrocławiu – Rachexpert.pl