Metoda majątkowa wykorzystywana w wycenie przedsiębiorstwa

Metody majątkowe są jednymi z najczęściej wybieranych metod obok metod dochodowych i porównawczych realizujących wycenę przedsiębiorstw. W tych metodach wartość określa się na podstawie indywidualnych wartości wszystkich składników majątku z osobna (aktywów bilansowych i pozabilansowych) i są one metodami tradycyjnymi stosowanymi w wycenie przedsiębiorstwa. Żaden ze składników majątku nie jest traktowany  jako zorganizowana grupa. Zobowiązania pomniejszają wartość aktywów. Metoda majątkowa nie uwzględnia przyszłego rozwoju przedsiębiorstwa, czynników makroekonomicznych czy ryzyka branżowego. Zwykle metodę wybiera analityk, który sporządza wycenę. Istnieją jednak pewne przypadki, w których wybór ogranicza się praktycznie do metod majątkowych.

Bardzo ważny jest cel wyceny: metody majątkowe stosuję się podczas postępowania upadłościowego, gdzie syndyk masy upadłościowej, którego wyznaczył sąd, realizuje wycenę każdego ze składników aktywów, by je sprzedać oraz zaspokoić roszczenia wszystkich wierzycieli. Ten przypadek pokazuje, że przedmiot sprzedaży stanowią pojedynczo wszystkie aktywa i dlatego wycena musi uwzględniać dane związane z transakcjami danym dobrem wcześniej lub w oparciu o dane ofertowe.

Można także przytoczyć przykład wyceny ZCP (zorganizowanej części przedsiębiorstwa) w celu przeniesienia aportu do innej spółki. W takiej sytuacji przedmiot wyceny stanowi grupa aktywów i pasywów, która może działać jako osobne przedsiębiorstwo. Zorganizowana Część Przedsiębiorstwa, by była przedmiotem aportu powinna posiadać „zdolność aportową”, a więc mieć opcje umieszczenia każdego z aktywów i pasywów we właściwe miejsce w bilansie. Właśnie dlatego stosuje się tutaj metodę majątkową, ponieważ wartość  ZCP musi być rozbita na poszczególne elementy składowe.

Realizacja wyceny spółki przez wybraną metodę majątkową może mieć związek z podyktowanymi przepisami prawa. Taka sytuacja ma miejsce w spółce jawnej, a art. 65 § 1 KSH pokazuje, że wystąpienie wspólnika ze spółki mające wpływ na wartość udziału oblicza się przez stworzenie osobnego bilansu, który uwzględni wartość zbywczą majątku tej spółki. Ta interpretacja powoduje wiele sporów, jednak ustawodawca sugeruje, że ma to być wartość poszczególnych elementów aktywów pomniejszona o wartość zobowiązań, a więc wyceną przez metodę majątkową.

Do argumentów, które przemawiają za taką interpretacją zapisu artykułu jest fakt, że wystąpienie wspólnika jest jednostronne, czyli działanie to jest podjęte przez jego własną decyzję, a spółka musi wypłacić mu wartość jego udziału i jest to jej obowiązek, pomimo uszczuplenia majątku.

Taka sytuacja może powodować ograniczenia płynności i negatywnie wpływać na wierzycieli. Zupełnie różni się to działanie od sytuacji mających miejsce w spółkach kapitałowych, gdzie opuszczenie spółki przez udziałowca lub akcjonariusza stanowi w praktyce sprzedaż jego udziału (akcji) i nie powoduje to uszczuplenia majątku spółki.

Metoda wyceny każdego z aktywów i pasywów przedsiębiorstwa może być wybrana także w sytuacji, kiedy prognoza przepływów pieniężnych jednostki odznacza się wartością ujemną. Każde przedsiębiorstwo realizuje dane cele ekonomiczne, które powodują w większości przypadków maksymalizację dochodu, co jest oczywiste. Jeżeli spółka jest niedochodowa cały czas, to w oparciu o ekonomiczny punkt widzenia, celowe by było zaprzestanie jej działania i sprzedaż aktywów spółki.

Metoda majątkowa jest także wybierana, by zostały potwierdzone wyniki wyceny, które zostały zrealizowane innymi metodami. Można teoretycznie założyć, że wyniki obliczeń dokonane przez wszystkie metody powinny oscylować wokół tego samego wyniku. Także trzeba zdać sobie sprawę z tego, że mogą wyniknąć różne trudności, które mają związek z dostępnością danych, analizą zjawisk ekonomicznych, czynnikami rynkowymi lub problemami dotyczącymi identyfikacji składników niematerialnych i to one powodują często pewne rozbieżności. Dobrze jest zastanowić się nad wybraniem metody majątkowej także po to, by uwiarygodnić badania zrealizowane za pomocą innych metod.

Przykłady przedstawione wyżej to tylko pewien procent czynników wpływających na wybór metody majątkowej. Wycena przedsiębiorstwa zawsze powinna być traktowana indywidualnie i jej wybór musi uwzględniać zamierzony cel, przepisy prawa, dostępność i miarodajność dostępnych danych. Dodatkowe informacje dotyczące wyceny przedsiębiorstwa znajdą Państwo na stronie http://rzeczoznawcy.net.pl/wycena-przedsiebiorstwa/