Pracownica w ciąży, czyli wszystko o urlopach i świadczeniach dla przyszłych i młodych mam

Niektórzy pracodawcy, zwłaszcza właściciele małych firm, boją się zatrudniać młode kobiety, bo te mogą w niedługim czasie zajść w ciążę i iść na zwolnienie, a potem urlop macierzyński. Czy dla pracodawcy taka pracownica naprawdę jest obciążeniem? Jakie obowiązki ma przedsiębiorca wobec kobiety w ciąży, kto i w jakiej wysokości wypłaca przyszłej, a potem młodej mamie gwarantowane świadczenia? Zapytaliśmy o to ekspertów z Biura Rachunkowego Profais.

Ciąża i zwolnienie lekarskie

Jako pracodawca możesz dowiedzieć się, że twoja pracownica spodziewa się dziecka, gdy… przyniesie zwolnienie lekarskie. Coraz częściej bowiem kobiety, które mają zostać matkami idą na „L4” na cały okres ciąży. Co prawda ciąża to nie choroba, ale lekarze różnych specjalności (nie tylko ginekolodzy) nie robią większych problemów z wysłaniem ciężarnej na zwolnienie. Dzieje się to często już w okolicy 2-3. miesiąca ciąży, czyli wtedy, gdy przyszła mama dowiaduje się o swoim stanie.

Jakie obowiązki wobec ciężarnej pracownicy ma wówczas pracodawca? Pracodawcy często obawiają się tego momentu, gdy kobieta zatrudniona w firmie oznajmi, że jest w ciąży i idzie na zwolnienie, a tymczasem nie ma się czego bać, bo tylko przez pierwsze 33 dni pracodawca musi wypłacać jej wynagrodzenie chorobowe. – mówi Joanna Woźnica, dyrektor generalny Biura Rachunkowego Profais. Według art. 92 § 1 i 4 Kodeksu pracy, po tym czasie obowiązek wypłaty świadczeń przechodzi na ZUS i wówczas nie jest to już wynagrodzenie chorobowe, a zasiłek chorobowy. Warto dodać, że niezdolność do pracy kobiety w ciąży musi wynikać nie z samego faktu spodziewania się dziecka, ale z choroby, na którą zapadła ciężarna, przy czym choroba ta nie musi mieć żadnego związku z ciążą i nie musi trwać aż do rozwiązania. Te same przepisy obowiązują, gdy ciężarna pracownica pójdzie na dwutygodniowe zwolnienie z powodu przeziębienia czy grypy.

Wynagrodzenie chorobowe, jakie wypłaca pracodawca, a potem zasiłek chorobowy wynosi 100% średniego miesięcznego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy u danego pracodawcy. Jeśli od chwili zatrudnienia kobiety w obecnym miejscu pracy minęło mniej czasu, za podstawę do obliczeń przyjmuje się wszystkie pełne miesiące kalendarzowe. Przepisy te dotyczą kobiet zatrudnionych na umowie o pracę.

Świadczenia dla kobiety po porodzie

Od czerwca 2013 roku kobieta, która urodziła dziecko może iść na roczny urlop macierzyński. W myśl przepisów prawa pracy urlop ten składa się z trzech części: podstawowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego, na które pracownica udaje się w tej właśnie kolejności. Długość poszczególnych urlopów wynosi:

• 20 tygodni urlopu macierzyńskiego
• 6 tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego
• 26 tygodni urlopu rodzicielskiego

Warto pamiętać, że wymiar urlopu macierzyńskiego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego zwiększa się, jeśli kobieta urodzi bliźniaki, trojaczki lub więcej dzieci podczas jednego porodu. – dodaje ekspert z biura Profais. Na urlop macierzyński mogą wybrać się także rodzice adoptowanych dzieci.

Podczas cały czas trwania urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego, kobiecie przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego. Jeśli matka zdecyduje się na wykorzystanie tylko pierwszych dwóch urlopów (macierzyński i dodatkowy macierzyński), wówczas otrzymuje 100% wysokości swojego dotychczasowego wynagrodzenia. Jeżeli po zakończeniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego zechce wykorzystać jeszcze urlop rodzicielski, wówczas przez kolejne 26 tygodni otrzymywać będzie 60% wynagrodzenia. W przypadku kobiet, które od razu po porodzie zadeklarują, że będą korzystać ze wszystkich 52 tygodni przysługujących im urlopów, przez cały ten okres otrzymywać będą zasiłek macierzyński w wysokości 80% dotychczasowego wynagrodzenia.

Kto wypłaca zasiłek macierzyński?

O tym, na kim ciąży obowiązek wypłacania zasiłku macierzyńskiego decyduje wielkość firmy, a ściślej mówiąc: liczba zatrudnionych pracowników, zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego. Jeśli młoda mama pracuje w firmie, w której do ubezpieczenia chorobowego zgłoszonych jest więcej niż 20 osób, wówczas zasiłek macierzyński wypłaca jej pracodawca. Jeżeli zaś firma zatrudnia mniej pracowników – obowiązek wypłacania zasiłków przejmuje ZUS. – wyjaśnia Joanna Woźnica. Trzeba jednak pamiętać, że ZUS bierze pod uwagę nie obecną liczbę pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego, a liczbę zadeklarowaną w listopadzie poprzedniego roku (30 listopada).

Czy jest się czego bać?

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, obawy pracodawców, zwłaszcza właścicieli małych firm, przed zatrudnianiem młodych kobiet są całkiem nieuzasadnione. W chwili, gdy kobieta zajdzie w ciążę i pójdzie na zwolnienie, pracodawca płaci jej wynagrodzenie chorobowe tylko przez pierwsze 33 dni. Potem, do czasu porodu, obowiązek wypłacania świadczeń przejmuje ZUS, on także wypłaca młodej mamie zasiłek macierzyński. Przedsiębiorca może więc w takiej sytuacji spokojnie poszukać nowego pracownika, zatrudniając go na czas określony, odpowiadający długości urlopów, zadeklarowanych przez młodą matkę. I wielu pracodawców tak właśnie robi, korzystając z możliwości, jakie daje umowa na zastępstwo.

Jeśli poszukujesz informacji w zakresie finansowania przedsiębiorstw lub obniżenia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej to napisz. Postaramy się skutecznie doradzić i zaproponować najlepsze rozwiązanie.