Ile zyskasz, gdy przyznasz się do nieujawnionej darowizny

Przyjęta przed laty i niezgłoszona do opodatkowania darowizna może być źródłem sporych kosztów podatnika. Jeśli organ podatkowy ujawni taki fakt, nakłada daninę od nieujawnionych dochodów w wysokości 75% podstawy opodatkowania. Jak uciec przed karzącą ręką fiskusa?

Groźba opłacenia 75% podatku od nieujawnionych dochodów zawisła nad podatniczką, która przez lata otrzymywała darowizny od swojej matki. Nie ujawniając dochodów, kobieta utraciła prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Problem pojawił się, gdy urząd skarbowy wszczął wobec niej postępowanie w tej sprawie.

Przeliczywszy koszty swoich błędów, kobieta uznała, że opłaci się jej przyznać do wcześniejszych darowizn, które otrzymywała  przez ostatnie 15 lat. W ten sposób w miejsce 75% podatku od nieujawnionych dochodów pojawił się o wiele niższy sankcyjny podatek od darowizn w wysokości 20%.

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2015 r. poz. 86) jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

Darowizny zostały podatniczce przekazane w latach 1994, 1999, 2004 i 2009, zaś urząd skarbowy został o nich powiadomiony w 2011r. Na przestrzeni tych lat zmieniła się kwota wolna od podatku. Gdy w 1999 wynosiła ona 7 510zł, to w 2011r. była już o 2 127zł wyższa i wynosiła 9 637zł. Fiskus musiał więc rozstrzygnąć, którą z kwot brać pod uwagę przy obliczeniu podatku do zapłaty.

Zdaniem organów podatkowych sprawiedliwym było umniejszenie podstawy opodatkowania o kwoty wolne od podatku obowiązujące w latach otrzymania darowizn. Swoją decyzję urzędnicy tłumaczyli tym, że gdyby przyjęli kwotę wolną od podatku obowiązującą w 2011r. to podatniczka byłaby w lepszej sytuacji od podatników, którzy dopełnili obowiązku zgłoszenia darowizn zgodnie z wymogami prawa.

Sprawa znalazła swój finał w sądzie, gdyż kobieta nie zgodziła się z taką decyzją fiskusa. Jej zdaniem, skoro obowiązek podatkowy powstał w 2011r. (roku zgłoszenia darowizny) to podstawę opodatkowania powinno się umniejszyć o kwotę wolną od podatku obowiązującą w tym roku, a nie w latach uzyskania darowizny.

Stanowisko podatniczki poparł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wskazał sędzia, obowiązek zastosowania kwoty wolnej od podatku obowiązującej w roku zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego wynika wprost z art. 15 ust. 3 i 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z tym zapisem, przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wolne oraz skale podatkowe obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego. Jedyne zastrzeżenie zawarte w tych przepisach dotyczy stawki 20 proc., a nie kwoty wolnej. Wyroki NSA z 2 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1951/13, II FSK 1952/13, II FSK 1953/13, II FSK 1954/13.