Napłata podatku przez płatnika a wniosek o stwierdzenie nadpłaty

Gdy podatnik dokonał nadpłaty podatku, może zwrócić się do organów skarbowych o stwierdzenie nadpłaty. Czy takie samo uprawnienie występuję w przypadku płatnika podatku?

Jedne z banków zamierzał wprowadzić na rynek rachunek lokaty terminowej. Produkt ten charakteryzował się szczególną korzyścią dla klientów. Odsetki za cały deklarowany okres lokaty miały być wypłacane klientom już w dniu założenia lokaty. Należy dodać, że klienci należeli do grupy osób fizycznych. Bank zakładał, że kwota wypłacanych klientom odsetek zostanie z góry pomniejszona o kwotę zryczałtowanego podatku dochodowego.

Wypowiedzenie przez klienta umowy przed terminem skutkowałoby zwrotem kwoty lokaty pomniejszonej o kwotę wypłaconych wcześniej odsetek. Przypomnijmy – odsetki wypłacone w dniu założenia lokaty są pomniejszane o kwotę podatku.

Bank uznał, że w takim przypadku (wypowiedzenia umowy przed terminem) powstanie nadpłata z tytułu nienależnie pobranego przez płatnika podatku. Klient zwróci bankowi nienależne mu odsetki, a bank, jako płatnik poniesie ekonomiczny ciężar podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie przychylił się do stanowiska prezentowanego przez bank. W przypadku płatnika do nadpłaty dochodzi tylko wtedy, gdy to na jego majątku dochodzi do uszczerbku na skutek zapłacenia nienależnego świadczenia w większej wysokości od tej, w której zostało pobrane. W omawianej sprawie, bank powinien zwrócić klientowi kwotę lokaty pomniejszoną o wypłacone wcześniej odsetki oraz pobrany zryczałtowany podatek. Uprawnionym do występowania z wnioskiem o zwrot nadpłaconego podatku jest podatnik, w tym przypadku klient banku.

Pogląd urzędników skarbowych podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak zaznaczył sąd pobrany przez płatnika podatek był należny i pobrany w prawidłowej wysokości w chwili poboru. Dla płatnika istotny jest stan sprawy na dzień poboru podatku, a nie to, co miało miejsce po tym dniu. Do wystąpienia z wnioskiem o nadpłatę, w opinii sądu, uprawniony jest podatnik, a nie płatnik.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku NSA z 2 sierpnia 2016r., II FSK 2119/14 ostatecznie orzekł jednak, że „uprawnienie płatnika do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty dotyczy nie tylko sytuacji, w której podatek, co do zasady powinien zostać pobrany i został pobrany w wysokości wyższej od należnej, lecz także sytuacji, w której podatek został pobrany nienależnie.

Co istotne dla niniejszej sprawy, w myśl przepisów Ordynacji podatkowej, podatnik i płatnik może stać się stroną postępowania, jeżeli posiada interes prawny w uzyskaniu konkretnego rozstrzygnięcia. Podatnik może być stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku na podstawie art. 75 § 1 oraz art. 133 § 1 O.p., zaś płatnik może być stroną tegoż postępowania stosownie do art. 75 § 2 pkt 2 oraz art. 133 § 1 O.p. Jeśli z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty wystąpi podatnik lub płatnik, to organ podatkowy jest zobowiązany, stosownie do art. 165 § 3a O.p., zawiadomić o wszczęciu postępowania na wniosek jednej ze stron wszystkie pozostałe podmioty będące stroną w sprawie. W postępowaniu takim organ podatkowy jest zobowiązany ustalić z czyją nadpłatą w konkretnym przypadku ma do czynienia (podatnika czy płatnika), ponieważ w razie nadpłaty podatnika na jego rzecz powinna być wydana decyzja stwierdzająca nadpłatę, podobnie w razie nadpłaty płatnika na rzecz płatnika powinna być wydana decyzja stwierdzająca nadpłatę