Umowy i wymiana informacji w zakresie unikania podwójnego opodatkowania

Podwójne opodatkowanie, czyli nakładanie porównywalnych podatków w dwu państwach na tego samego podatnika, z tego samego tytułu i za taki sam okres miałoby się do tej pory dobrze, gdyby nie szereg międzynarodowych aktów prawnych i praktyk chroniących podatników przed taką rażącą niesprawiedliwością.

Podwójne opodatkowanie – na czym polega?

Do podwójnego opodatkowania może dojść, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą za granicą (nie koncentruje swojej działalności wyłącznie w jednym państwie) lub jest on pracownikiem transgranicznym lub pobiera emeryturę z innego kraju i w wielu podobnych przypadkach. Wówczas możliwe jest, że dwa państwa (kraj będący siedzibą, czy miejscem zamieszkania podatnika i kraj, w którym podatnik uzyskuje przychód) będą miały prawo do nałożenia na podatnika podatków z tego samego tytułu i za taki sam okres. Prawo to będzie przysługiwało fiskusowi w obu krajach pod warunkiem, że państwa te nie zawarły ze sobą umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Unikanie podwójnego opodatkowania

Unikanie podwójnego opodatkowania realizowane jest poprzez ratyfikowanie stosownych umów międzynarodowych. Do nich należą umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, umowy o wymianie informacji w sprawach podatkowych i strasburska Konwencja o  wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych z 1988r.

Wykaz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zamieszczony na stronie Ministerstwa Finansów zawiera aż 92 pozycje. Wśród państw, z którymi Polska ratyfikowała tego rodzaju umowy są m.in. państwa obecnie wchodzące w skład Unii Europejskiej, państwa Afryki, Rosja, Indie, Japonia, Singapur. Dwie najstarsze umowy sięgają 1974r. , a zostały zawarte ze Stanami Zjednoczonymi i Pakistanem.

Umowy, oprócz regulacji z zakresu opodatkowania dochodów firm i osób fizycznych zawierają też ustalenia dotyczące wymiany informacji podatkowej oraz wzajemnej pomocy w egzekucji należności podatkowych.

 Co oprócz umów?

Umowy międzynarodowe zawierają postanowienia o wymianie informacji podatkowych pomiędzy krajami. Potrzeba zacieśnienia tej współpracy zaowocowała powstaniem nowego rodzaju dokumentów, czyli umów o współpracy pomiędzy administracją podatkową krajów ratyfikujących ją. Wzór takiej umowy, z którego czerpią państwa poszerzające współpracę podatkową, przygotowała OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju).